Web Sitesi Yaptırma: Süreç ve Doğru Ekip Seçimi

Web sitesi yaptırma süreci dört aşamada ilerler: brief ve kapsam, tasarım, geliştirme ve test, yayın ve teslim. Her aşamada sizden beklenen bir şey ve bir onay noktası vardır. Doğru ekip tasarımı ve kodu birlikte yürütür, kapsamı yazıya döker ve teslimden sonra da ulaşılabilir kalır. Kurumsal web sitesi yaptırırken de aynı adımlar geçerlidir. Bu yazıda süreci aşama aşama ve ekip seçerken sorulacak soruları, kendi ürünlerimizden notlarla anlatıyoruz.

Siteler çoğunlukla teknik nedenlerle gecikmez, başta netleşmeyen beklentiler yüzünden gecikir. Süreci bilen bir müşteri, ekibe neyi ne zaman sorması gerektiğini de bilir. Fiyatı hangi kalemlerin belirlediğini web sitesi fiyatları yazısında anlattık, burada tutara girmiyoruz. Tek bir kampanya için sayfa gerekiyorsa landing page nedir, online mağaza kuracaksanız e-ticaret sitesi kurmak yazısı daha uygun bir başlangıç.

Brief nedir, içinde neler olmalı?

Brief, sitenin ne için yapıldığını ve neyi kapsadığını anlatan kısa bir belgedir. İyi bir brief, sitenin kimin için ve hangi eylemi yaptırmak üzere var olduğunu söyler. Başlıkları şöyle olabilir:

• Amaç: tanıtım, satış, randevu ya da başvuru. Birden fazla amaç varsa hangisi öncelikli?
• Ziyaretçi: siteye kim gelecek ve hangi soruyla geliyor?
• Sayfa listesi: kabaca bile olsa. Ana sayfa, hizmetler, hakkımızda, iletişim gibi.
• İçerik: metinleri ve görselleri kim hazırlayacak, ne zaman?
• Dil: site tek dilde mi, birden fazla dilde mi olacak?
• Yönetim: içeriği sonradan kendiniz güncelleyecek misiniz?
• Bağlantılar: CRM, e-posta, ödeme ya da analiz araçlarıyla bağlantı olacak mı?
• Beğenilen örnekler: beğendiğiniz iki üç site, kelimelerle anlatması zor olan zevkinizi gösterir.

Hepsine kesin cevap vermeniz gerekmez. İyi bir ekip eksikleri ilk görüşmede sizinle birlikte tamamlar. Brief'i yazıya dökmenin bir faydası daha var: aynı belgeyi birkaç ekibe verirseniz teklifler yan yana konabilir. Belge olmadan alınan teklifler çoğu zaman farklı işleri anlatır.

Tasarım aşamasında ne görmelisiniz?

Tasarım iki adımda ilerlemeli: önce sayfa akışı, sonra görünüm. İlk adımda renksiz taslaklarla hangi sayfada ne olduğuna ve ziyaretçinin nereden nereye gittiğine bakılır. Akış onaylandıktan sonra tipografi, renkler ve bileşenler çizilir. Değişiklik bu aşamada ucuzdur, kod yazıldıktan sonra pahalıya gelir.

Tasarımı onaylarken yalnızca masaüstü görünümüne bakmayın, telefon görünümünü de isteyin. Çoğu sitede ziyaretçilerin büyük kısmı telefondan gelir ve Google siteyi mobil öncelikli dizine ekleme ile değerlendirir. Metinlerin bu aşamada hazır olup olmadığını da sorun, çünkü gerçek metinle çizilen tasarım "Lorem ipsum" ile çizilenden çoğu zaman farklı çıkar.

Geliştirme ve test sırasında neye bakılır?

Geliştirme sırasında ekip kısa aralıklarla çalışan bir sürüm göstermelidir. Aylarca haber alamayıp sonunda bitmiş bir site görmek, düzeltmesi en zor senaryodur. Test aşamasında şunları sorun:

• Site farklı tarayıcılarda ve telefonlarda aynı çalışıyor mu?
• Formlar gerçekten size ulaşıyor mu? Gönderip kendiniz deneyin.
• Sayfalar hızlı açılıyor mu? Google'ın Core Web Vitals ölçütleri iyi bir kontrol listesi sunar.
• Başlıklar, açıklamalar ve sayfa adresleri baştan düzgün kurulmuş mu? Sonradan eklemek, baştan yapmaktan zahmetlidir.

Yayın gününde neler kontrol edilir?

Yayın günü alan adı yönlendirmeleri, site haritası, robots dosyası, analiz araçları ve iletişim formu çalışırken kontrol edilir. Eski bir siteniz varsa eski adreslerin yenilerine yönlendirildiğinden emin olun, yoksa kazandığınız sıralama kaybolur. Temel kurulum için Google'ın SEO başlangıç rehberi yeterli bir çerçeve verir. Yayından sonra sitenin Google'da görünmesi zaman alır; yeni bir sitede ilk haftalarda ne olduğunu SEO analizi yazısında anlattık.

Beş dilli bir web sitesi yaptırırken brief'e ne yazılmalı? NovaOracles'tan notlar

NovaOracles, İngilizce, Fransızca, Almanca, Türkçe ve Bulgarca yayımlanan bir astroloji ürünü. Beş dili baştan tasarımın parçası olarak kurduk. Çok dilli bir brief'te şu maddeler bulunmalı:

Her dilde aynı yapı. Metinler dil başına ayrı dosyalarda tutuluyor ve yayın öncesi bir kontrol, İngilizce dosyadaki her anahtarın diğer dört dilde de bulunmasını şart koşuyor. Eksik çeviri varsa derleme başarısız oluyor. Bu kontrolü sonradan eklemek baştan kurmaktan zahmetli olurdu.

Dil seçimi hatırlanmalı. Dil seçimi bir çerezde tutuluyor ve ömrü bir yıl. Tasarım dosyasında görünmeyen bu ayrıntı, ziyaretçinin her gelişinde dilini yeniden aramasını önlüyor.

Metin o dilde yazılmalı. Başka dilden çevrilmiş başlık ve açıklamalar çoğu zaman o dilde kimsenin aramadığı ifadelere dönüşür. Brief'e her dilin metnini kimin yazacağını ve kimin kontrol edeceğini ekleyin.

Eksik girdiyi tasarlayın. Bazı ziyaretçiler doğum saatini bilmiyor. Ürün haritayı öğlen saatine göre hesaplıyor ve yaklaşık olan kısımları arayüzde işaretliyor. Brief'te "kullanıcı bu bilgiyi vermezse ne olur?" sorusu da yer almalı, çünkü cevap bir tasarım kararıdır.

Herkese açık site ile hesap ekranını ayırın. Tanıtım sayfaları novaoracles.com'da, giriş ve hesap app.novaoracles.com'da duruyor. İki adres aynı dağıtım üzerinden sunuluyor; yönlendirme ve oturum ayarları, herkese açık sayfaları hesap ekranlarından ayıracak şekilde kuruluyor.

Ziyaretçi karar vermeden önce ne görecek? Doğum haritası, yükselen burç ve uyum gibi araçlar hesap istemeden açılıyor, yani ziyaretçi üye olmadan gerçek bir sonuç görüyor. Bunu brief'e madde olarak yazın, çünkü ilk ekranın tasarımını değiştirir.

Güvenin kanıtını sayfada gösterin. Hesaplamanın doğruluğu için ayrı bir sayfa yaptık: motorun çıktısı NASA JPL Horizons değerleriyle yan yana duruyor. Siteniz bir iddiaya dayanıyorsa kanıtın yerini baştan planlayın.

Site birden fazla dilde yayımlanacaksa, dil sayısının kapsama baştan girip girmediğini sorun. Dil sayısı arttıkça sayfa, metin ve test işi de aynı oranda artar.

Web sitesini kim yapmalı: freelancer, ajans ya da stüdyo?

Kim yapacağı işin büyüklüğüne ve kaç beceri gerektirdiğine bağlıdır:

• Hazır şablon: tek sayfalık bir tanıtım için yeterli olabilir. Özelleştirme ve hız gerektiğinde sınırına çabuk dayanırsınız.
• Freelancer: küçük ve net işlerde iyi çalışır. Risk, işin tek kişiye bağlı olmasıdır. Kişi meşgulse ya da ayrılırsa iş durur.
• Ajans ya da stüdyo: tasarım, kod ve içerik tarafında birden fazla uzman gerekiyorsa uygundur. Uzmanların aynı ekip gibi çalışması önemlidir.

Fiyattan önce şu soruları sorun:

• Tasarımı yapanla kodu yazan aynı ekip mi? Devir teslimlerle ilerleyen projelerde ayrıntılar kaybolur.
• Canlı çalışan ürünleri var mı? Portföydeki bir siteyi açıp telefonda deneyin. Hız, mobil görünüm ve dil desteği birkaç dakikada anlaşılır.
• Önce sizi dinliyor mu? İhtiyacınızı anlamadan fiyat veren ekip, sonradan kapsam tartışmasına sürüklenir.
• Kod, alan adı ve hosting hesapları kimin adına olacak? Kodun hakları size ait olmalı, alan adı ve hosting hesapları sizin adınıza açılmalı.
• Teslimden sonra kime ulaşacaksınız?

OZGN Studio'da tasarımı ve kodu aynı ekip yürütüyor. Kurumsal web tasarım ve geliştirme tarafında yapı ve tasarımdan geliştirmeye, entegrasyonlardan test ve yayına kadar tüm süreci üstleniyoruz. Daha önce çalışılmış bir iki kişiyle kısa bir konuşma da portföyün göstermediğini gösterir.

Teklifte nelere bakılmalı?

Rakamdan önce kapsamı okuyun. Teklifte şunlar açıkça yazılmalı:

• Hangi sayfalar ve işlevler dahil, neler dahil değil? İçerik üretimi, görsel, çok dillilik ve bakım çoğu zaman ayrı kalemdir.
• Kaç tur revizyon var? "Sınırsız revizyon" kulağa iyi gelir ama projeyi bitmeyen bir döngüye sokabilir.
• Ödeme aşamalara bağlı mı? Tüm ödemeyi baştan istemek yaygın bir uyarı işaretidir.
• Teslimden sonra bakım nasıl yürüyecek?

Belirgin biçimde düşük bir teklif çoğu zaman bu kalemlerden birinin eksik hesaplandığını gösterir ve proje ortasında ek kalem olarak geri gelir. Kalemleri web sitesi fiyatları yazısında bulabilirsiniz.

Projede en çok ne gecikir?

En çok içerik gecikir. Tasarım ve kod biter, ama sayfalara girecek metinler ve görseller gelmemiştir ve site aylarca "içerik bekliyor" durumunda kalır. İçerik takvimini tasarımla aynı anda başlatmak en çok zaman kazandıran kararlardan biridir. Metnin kalitesi de önemlidir. Herkesinkine benzeyen bir metin ziyaretçiyi ikna etmez, aramada da öne çıkmaz.

Site ne zaman yazılım projesine dönüşür?

Üyelik, kullanıcı paneli, hesaplama ya da sistemler arası veri alışverişi gerekiyorsa site artık bir web uygulamasıdır. Bayilerinize özel fiyat ve sipariş ekranı istiyorsanız B2B portal yazısı bu durumu ele alıyor. Hazır çözüm ile özel geliştirme arasındaki seçimi özel yazılım yaptırmak yazısında anlattık.

Sık Sorulan Sorular

Web sitesi yaptırma süreci kaç adımda ilerler?

Dört ana aşama var: brief ve kapsam, tasarım, geliştirme ve test, yayın ve teslim. Her aşamanın sonunda bir onay noktası olmalı: kapsamı, tasarımı ve yayına almadan önce çalışan siteyi siz onaylarsınız. Onay noktası olmayan süreçte sürprizler genellikle sonda çıkar.

Web sitesi yaptırmadan önce ne hazırlamalıyım?

Sitenin amacını, kabaca sayfa listesini, metin ve görsellerin kimde olacağını, içeriği kendinizin güncelleyip güncellemeyeceğini ve bağlanacak sistemleri yazın. Beğendiğiniz iki üç site de işe yarar. Bu liste bir kapsam belgesinin taslağıdır ve aynı belgeyle birkaç ekipten karşılaştırılabilir teklif almanızı sağlar.

Web sitesini kime yaptırmalıyım?

Küçük ve net bir iş için freelancer, tasarım, kod ve içerik birlikte gerekiyorsa ajans ya da stüdyo uygun olur. Hangisini seçerseniz seçin tasarımı yapanla kodu yazanın koordineli çalıştığından, kodun ve alan adının sizde kalacağından ve teslimden sonra ulaşacağınız bir kişinin olduğundan emin olun.

Web sitesi yaptırmak ne kadar sürer?

Kapsama göre değişir. Birkaç sayfalık sade bir site kısa sürede çıkabilir, özel tasarımlı kurumsal site ya da çok dilli proje daha uzun sürer. Süreyi en çok içeriğin geç gelmesi, onay gecikmeleri ve proje ortasında büyüyen istekler uzatır.

Web sitesi maliyetini ne belirler?

Sayfa sayısından çok işlevler, tasarımın özgünlüğü, entegrasyonlar, dil sayısı ve içeriği kimin üreteceği belirler. Bu yazı süreci anlatıyor, tutar vermiyor. Maliyet kalemlerini ayrı bir yazıda ele aldık: web sitesi fiyatları.

Web sitesi yaptırmaya nereden başlanır?

Web sitesi yaptırmayı düşünüyorsanız önce ihtiyacınızı ve kapsamı yazıya dökün. OZGN Studio'da tasarımı, kodu ve SEO kurulumunu aynı ekip yürütüyor. Kapsamı web tasarım ve geliştirme sayfasında görebilirsiniz. Projenizi konuşmak için hello@ozgnstudio.com adresine kısa bir mesaj yazmanız yeterli.